نقد دیدگاه ریچارد بل درباره تاریخ‌گذاری قرآن

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه باقرالعلوم

2 گروه آموزشی الهیات، دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

چکیده

یکی از موضوعاتی که در حیطه‌ علوم قرآنی، توجه مستشرقان و قرآن­پژوهان غیرمسلمان را بسیار به خود معطوف کرده، تاریخ­گذاری آیات و سوره‌های نازل شده است؛ به‌گونه‌ای که این مبحث چالشی و بحث­برانگیز، در آثار خاورشناسان انعکاس ویژه‌ای داشته است. «ریچارد بل» جزو صاحب­نظران این عرصه شناخته می‌شود. مباحث مرتبط با تاریخ­گذاری آیات و سوره‌ها را در فصل هفتم از کتاب وی، «درآمدی بر تاریخ قرآن» می­توان یافت. با بررسی محتوای فصل مزبور، این نتیجه به دست می­آید که وی در بررسی و نقد آرای اندیشمندان مسلمان و نیز طرح نظرات خود دچار اشتباهات و لغزش­هایی شده است که عمدتاً از عدم اشراف او به فرهنگ، زبان و اعتقادات دین اسلام ناشی می­شود. هم­چنین این نکته مشخص می­شود که نوع نگاه او به قرآن صرفاً تاریخی است و از جنبه­های وحیانی و مافوق بشری آن چشم­پوشی کرده است. به همین علت برخی دیدگاه­های او همچون گسستگی آیات یا عدول از ملاک هجرت در تعیین آیات مکی و مدنی یا پذیرش تأثیرپذیری قرآن از گذشت زمان و وقوع نسخ (به معنای لغوی آن) مردود و غیرقابل پذیرش است. در این نوشتار بر آنیم تا با روش توصیفی ـ ­تحلیلی، نظرات مطرح شده در فصل هفتم از کتاب مذکور را بررسی کرده و سپس اشکالات آن را بیان کنیم. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A critique of Richard Bell's view about chronology of the Quran

نویسندگان [English]

  • Sayyed Mohammad Soltani 1
  • zeinab ahmadian 2
1 PhD student in Islamic history, Baqer al-Uloom University
2 Department of Theology, Faculty of Theology, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran
چکیده [English]

One of the topics of Quranic sciences that has attracted the attention of non-Muslim Orientalists and Quranic scholars is the Chronology of the Quran (dating of the revelation of Quranic verses and chapters) In such a way that this challenging and controversial subject had a special reflection in the works of orientalists. Richard Bell is known as one of the experts in this field. Topics related to the dating of verses and chapters can be found in the seventh chapter of his book, "An Introduction to the History of the Qur'an". With examining the content of this chapter, it is concluded that he has made mistakes and errors in studying and criticizing the views of Muslim scholars as well as in expressing himself opinions, which are mainly due to his lack of awareness about culture, language and beliefs of Islam. It also becomes clear that his view of the Qur'an is purely historical and that he has neglected its revelatory and superhuman aspects. For this reason, some of his views, such as the irrelevance of verses or deviation from the criterion of migration in determining the verses revealed in Mecca or verses revealed in Medina, or accepting that the Qur'an is affected by the passage of time or the occurrence of abrogation (literally), were rejected and It is unacceptable. In this article, we try to examine the opinions presented in the seventh chapter of the book by descriptive-analytical method and then express its mistakes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • chronology
  • Chronology of the Quran
  • Orientalists
  • Richard Bell