الگوی قرآنی مواجهه با شرق‌شناسی استعماری در اندیشه شهید امام خامنه‌ای

Document Type : Original Article

Author

Jameah al-Mustafa Unversity

Abstract

شرق‌شناسی استعماری، یکی از صورت‌های معاصر سلطه است که با تولید تصویر تحقیرآمیز از اسلام و ایران، به بازتولید نظم نابرابر جهانی کمک می‌کند. مسئله پژوهش حاضر، تبیین الگوی قرآنی مواجهه با این گفتمان در اندیشه شهید امام خامنه‌ای است. چالش اصلی، پیوند استعمار نو و فرانو با جنگ شناختی و هویتی علیه جهان اسلام است. ضرورت تحقیق، ارائه چارچوبی تمدنی فراتر از واکنش‌های مقطعی است. روش تحقیق، تحلیلی-تفسیری و مبتنی بر مطالعه متون قرآنی، تفاسیر، ادبیات استشراقی و بیانات امام خامنه‌ای است.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد استعمار، در این مقاله، به‌مثابه منظومه‌ای از سلطه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و معرفتی فهم می‌شود که از استعمار کهنه و مستقیم تا استعمار نو و فرانو تحول یافته و امروز در قالب جهانی‌سازی، مشابه‌سازی فرهنگی و شرق‌شناسی استعماری عمل می‌کند. مبانی قرآنیِ الگو، بر دشمن‌شناسیِ فراتاریخی (یعنی شناسایی منطق استکبار، تحریف و استضعاف)، قاعده نفی سبیل و اصل عزت مؤمنان استوار است و نفی هرگونه سلطه پایدار بر جامعه ایمانی را هدف می‌گیرد. اندیشه شهید امام خامنه‌ای به‌عنوان تفسیر معاصر این مبانی، بر پیوند استعمار نو با استبداد داخلی، جنگ روانی و رسانه‌ای، اسلام‌هراسی و ایران‌هراسی تأکید دارد و راهکارهایی چون مقابله با تهاجم فرهنگی و خودبیگانگی، مدیریت جنگ روانی از طریق بصیرت و رسانه انقلابی، تقویت وحدت امت اسلامی و مدیریت اختلافات مذهبی، و عدالت اجتماعی به‌منزله محور احیای تمدن اسلامی را سامان می‌دهد.

Keywords

Files

History

  • Receive Date: 20 July 2026
  • Revise Date: 31 August 2026
  • Accept Date: 16 May 2026

Share

How to cite

Statistics